الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
86
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
محقق خوانسارى ، بسيار هوشمند و با فطانت بوده ، و در آغاز تحصيلش براثر هوشمندى كه داشت كمتر به مطالعه مىپرداخت ، بلكه رويهاش آن بود ، كه در مجالس اساتيد و هنگامى كه ديگران سرگرم بهرهگيرى از اساتيد بودند چرت مىزد ، و از آغاز كار به كم گفتن خوى گرفته بود ، حتى اوقاتى كه ديگران به فراگيرى از او مىپرداختند چرت مىزد ، و در حال تدريس كتاب به دست نمىگرفت و بيشتر از حد ضرورت ، يعنى مواقع مقتضى ، لب به سخن نمىگشود . شيخ معاصر در امل الآمل 2 / 101 مىنويسد : آقا حسين ، فاضلى عالم و حكيمى متكلم و محققى مدقق و ثقهاى جليل القدر و عظيم الشأن ، علامه علما و يگانه روزگار بود . و از آثار اوست : شرح الدروس كه ناتمام مانده و كتابهايى چند در فن كلام و حكمت ، و ترجمه قرآن كريم و ترجمه صحيفه سجاديه ، و امثال آن . . . محقق ، از معاصران است و ما از وى اجازه داريم ، و سيد على بن ميرزا احمد در سلافة العصر ، ص 499 از وى نام برده است ، و از مقامش ستايشى بليغ نموده است . مؤلف گويد : از خود او قدّس سرّه نشنيدهام كه ترجمة القرآن از آثار او بوده باشد ، و همچنين هيچيك از فرزندانش نگفتهاند ، ترجمهء القرآن از او باشد و فرزندش آقا جمال ، در ضمن آثار او كه براى من فهرست كرده ، نامى از آن نبرده است ، بنابراين سهوى بوده كه از جهت صاحب امل به وقوع پيوسته است . محقق خوانسارى ، در سال 1098 هجرى قمرى ، در اصفهان درگذشت ، و بنا بر وصيتى كه كرده بود در مجاورت قبر بابا ركن الدّين مدفون شد ، و